Wonen, zorg en dorpsleven in Sint-Jozefkerk Kerensheide
Meer dan tien jaar geleden is vanuit burgerinitiatief van een aantal inwoners van Kerensheide het idee aangekaart bij de gemeente Stein. De boodschap: verbouw de leegstaande Sint-Jozefkerk tot een kleinschalig woon-zorgcomplex mét een huiskamer voor laagdrempelig ontmoeten. Komend jaar is het zover en start de verbouwing van de leegstaande kerk plus pastorie tot drieëndertig zorgsuites en vier respijtkamers met een openbaar wijkcentrum. ‘Een schoolvoorbeeld van samenwerking tussen inwoners, gemeente en bedrijfsleven’, aldus een tevreden wethouder Frank Dassen.
Door JOS CORTENRAAD | Fotografie PAUL ROUS
In 2027 moeten de eerste bewoners van Kerensheide hun intrek nemen in het woon-zorg- en wijkcentrum genaamd Sint-Jozef Kerensheide zoals het toekomstige centrum officieel is gedoopt. Bijna vijftien jaar dus na het eerste idee van de inwoners, maar wethouder Frank Dassen is meer dan ingenomen met het uiteindelijke resultaat. ‘Absoluut. In de wijk Kerensheide is grote behoefte aan appartementen waar mensen zelfstandig kunnen wonen met alle mogelijke zorg binnen handbereik. Er komen nu in één klap drieëndertig wooneenheden, suites, bij waarmee meteen ruimte op de woningmarkt ontstaat. Dat resultaat is vooral te danken aan de, niet aflatende, inzet van de initiatiefnemers van het eerste uur. Dit met bijzondere waardering voor de kartrekker Cor Gabriëls. Er komen daarmee huizen vrij voor starters en grotere gezinnen, ook dáár is veel vraag naar.’
Wijkcentrum
Daarnaast is een wijkcentrum belangrijk voor een gemeenschap, vervolgt de wethouder. ‘Het is een plek waar mensen elkaar ontmoeten, sociale contacten leggen en samen dingen kunnen doen. Ten slotte blijft ook nog eens de voormalige kerk als beeldbepalend gebouw behouden. Een woon-zorgcomplex zoals Sint-Jozef Kerensheide past precies in ons DOP-beleid, oftewel DorpsOntwikkelingsProces. Een aanpak waarin de gemeente ideeën en initiatieven van haar inwoners serieus neemt, ondersteunt en actief zoekt naar geïnteresseerde samenwerkingspartners. Een samenwerking zoals we die op meer plekken in de gemeente willen. We zijn er trots op. En ja, dergelijke processen vergen zorgvuldigheid en dus tijd.’
Combincatie met zorg
Een oud gebouw transformeren tot een modern woon-zorgcomplex met alles erop en eraan is gecompliceerd en kostbaar, weet Ruud Jacobs van Focus International Real Estate, de projectontwikkelaar die in 2020 samen met zorgcoöperatie Zorg&Co tekende voor het project. ‘We hebben inmiddels veel ervaring opgebouwd in deze sector met onder meer projecten in Roermond, Schimmert en Roosteren. We stappen alleen in als we wonen, zorg en een openbare functie kunnen combineren. Ik weet dat hier eerst gekeken is naar enkel seniorenwoningen in het gebouw, maar dat is heel lastig rendabel te krijgen of het wordt te duur. Wij willen juist voor elke beurs kunnen bouwen, ook voor de mensen met alleen een AOW-uitkering. En dat kan als ook zorg beschikbaar is, samen met een openbare functie. Dan kun je aanspraak maken op subsidies van Provincie Limburg en gemeente zoals dat ook hier in Kerensheide het geval is.’
Vaste teams
De beschikbaarheid van zorg is voor veel senioren juist dat zetje dat ze nodig hebben om hun vaak te grote woning te verruilen voor een appartement, weet Peter Geilen, directeur en oprichter van Zorg&Co. ‘Ze willen zelfstandig blijven en als het nodig is gebruikmaken van zorg. En die leveren wij, van lichte ondersteuning in het huishouden tot en met verpleegzorg. We doen dat met vaste teams die nauw samenwerken met de familie en vrijwilligers in de gebouwen. Dat vindt iedereen heel prettig. Bewoners en medewerkers leren elkaar kennen, er is vertrouwdheid en veel onderling contact. En dan is er nog de gemeenschappelijke ruimte voor activiteiten waar de buurt welkom is. Er is meer sociaal contact. Fijn oud worden dus, toch zelfstandig blijven en het kunnen betalen.’
Gemeenschappelijk
Eerste klus in Kerensheide is het renoveren van de gevels en de twee torens van het complex. Vervolgens wordt in het kerkgebouw, na extra fundering, als het ware een nieuw gebouw gemetseld met vierentwintig wooneenheden in twee lagen en vier respijtkamers voor tijdelijk verblijf na bijvoorbeeld een operatie. Stuk voor stuk goed geïsoleerd en volgens alle moderne normen. Op de eerste verdieping komt een gemeenschappelijke ruimte met onder meer maaltijdservice, op de begane grond een grote huiskamer voor bewoners van Kerensheide om elkaar laagdrempelig te kunnen ontmoeten.
Negen zorgsuites
In de voormalige pastorie worden nog eens negen zorgsuites gerealiseerd in het iets duurdere huursegment. ‘Die zijn wat groter’, legt Ruud Jacobs uit, ’en in een aantal gevallen geschikt voor twee personen. Uit marktonderzoek blijkt dat we hiermee voldoen aan de vraag in deze kern; er zijn ook oudere echtparen die graag samen verhuizen naar een appartement met zorg. We zien dat nu al in de voorlopige aanmeldingen; de wachtlijst loopt langzaam vol.’
Peter Geilen en Ruud Jacobs zijn niet verrast. ‘We werken al in verschillende complexen samen’, zegt Peter Geilen, directeur van de coöperatie met ruim negenhonderd zelfstandige leden die zorg leveren. ‘We zien dat deze manier van wonen voor senioren de toekomst heeft. In de kleinschalige woon-zorgcomplexen komen ze elkaar tegen, ze zijn actiever, minder eenzaam, langer fit. Er is vaak wat te doen, initiatieven worden toegejuicht. Samen koken bijvoorbeeld, of een moestuin inrichten. Dat zou hier ook kunnen. En nee, we hebben geen moeite om medewerkers te vinden. We werken met vaste teams van zelfstandigen en bieden hun interessante en flexibele werkplekken. Zij zorgen dat alles op rolletjes loopt, samen met vrijwilligers en familie. Ze hoeven niet steeds van hot naar her.’
Betaalbaar
Het zal niet het laatste project zijn waarin Focus en Zorg&Co elkaar vinden, voorspelt Ruud Jacobs. ‘Zeker niet. We zijn nog bezig met enkele projecten in Limburg, onder meer in Born en Maastricht. Met Zorg&Co sluiten we contracten van twintig jaar. Dat zegt genoeg. We weten wat we aan elkaar hebben en denken precies hetzelfde over wonen voor senioren: dat moet comfortabel, sociaal en betaalbaar zijn. Voor iedereen.’
