Voorwoord december 2025
De eindsprint van 2025 is ingezet. Voorbij de finishlijn lonkt de aanvankelijke rust van de start van het nieuwe jaar. Kort tijd om op adem te komen, te herstellen. De spreekwoordelijke derde helft om te evalueren en te ontspannen. En daarna weer door. Zo werkt het althans bij mij in het hoofd. December is rennen, springen, vliegen, duiken, vallen, opstaan en weer doorgaan. En niet alleen voor mij. En niet alleen in december. Herman van Veen had dat al goed gezien met zijn nummer Opzij. Het is een lied dat oproept tot onthaasten, Van Veens aanklacht tegen de gejaagdheid die iedereen destijds al vertoonde, de ratrace van het leven zo u wilt. Nieuw is het fenomeen allerminst, want de tekst stamt uit 1979, bijna een halve eeuw geleden. Is het sindsdien beter geworden? Het antwoord is zowel ontnuchterend als weinig verrassend: geenszins. Sterker: de druk is alleen maar toegenomen. En haast niemand lijkt het tij te kunnen keren.
Veel mensen lopen vast, oud en met name jong. De oorzaken liggen voor de hand en zijn meermaals beschreven en bediscussieerd. We weten dus wel waar het aan ligt, maar we doen er te weinig aan. We zijn inmiddels diep, zo niet onlosmakelijk verweven met het digitale bestaan. Het helpt ons werken, plannen en communiceren, maar tegelijkertijd zorgen de meldingen en derhalve de prikkels die het voortdurend met zich meebrengt voor druk, onrust en disbalans. Je voelt dat je eraan onderdoor gaat, maar je moet mee. Een spanningsveld waar velen zich in herkennen. Gouden tijden voor hulpcoaches en psychologen, zwarte bladzijden voor degenen die door de digitale bomen het virtuele bos niet meer kunnen zien. En dan heeft artificial intelligence nog maar net zijn intrede gedaan.
Ik heb in een eerder voorwoord reeds gerefereerd aan de zombieouders, de vaders en moeders die tijdens het wandelen uitsluitend oog hebben voor hun schermpje in plaats van de spruit in de kinderwagen. Wat kan er op dat moment belangrijker zijn dan die kleine voor je?! Hetzelfde geldt voor het gros van de mensen die hun hond uitlaten. Of voor veel mensen achter het stuur, voor het verkeerslicht of erger - al rijdende. Toch nog snel dat bericht bekijken, waar je je later niets meer van herinnert. De pracht en grootsheid van de wereld om je heen beperken tot enkele vierkante centimetertjes nutteloosheid. Leg het mij maar uit.
Kunnen we daar met z'n allen alsjeblieft mee stoppen? De dagen voor en rondom kerst zijn daarvoor de uitgelezen mogelijkheid. Een stukje bezinning in plaats van het inschakelen van de overdrive. Een gesprek zonder afleiding, een wandeling zonder scherm, een moment dat helemaal voor jezelf of in dienst van de ander is. Hoe mooi kan dat zijn? Aandacht is toch wat we zó graag willen? Dat kan ook persoonlijk, zonder digitale likes en duimpjes. Ik zal zelf het goede voorbeeld geven. Maar wel pas in 2026. Ik moet eerst nog even rennen, springen, vliegen, duiken, vallen en weer opstaan.
