Kies een categorie
Zoeken binnen exclusief
terug naar overzicht

Alle categorieën

SPELENDE ANDRÉ RIEU MAAKT HORMONEN LOS IN ONS BREIN

SPELENDE ANDRÉ RIEU MAAKT HORMONEN LOS IN ONS BREIN

Het beloningssysteem al actief aan de kassa

Professor Erik Scherder, VU Amsterdam, is pleiter des vaderlands voor het níét in de watten leggen van onze hersenen. Hij is klinisch neuropsycholoog.

Door Jos Benders | Fotografie Keke Keukelaar

Kunt u uitleggen wat klinische neuropsychologie is?
‘Wij bestuderen de relatie tussen hersenen en gedrag. Je hebt gedrag als cognitie, emotioneel gedrag, maar ook gedrag als, zeg maar, impulscontrole. Dat je weet hoe je je moet gedragen in de wereld. Wij kijken naar functies van de hersenen. En vooral ook naar het behoud van een goede hersenconditie.’

Meteen een Limburgensium. Als ik uw studies goed lees, dan draagt André Rieu in wezen bij aan gezond verstand.
‘Nou, hij draagt in elk geval bij aan een diep gevoel van geluk. Ik heb het zelf mogen ervaren. Ik ken hem intussen ook goed. Als je meegaat in zo’n show, dan zie je dat al die mensen blij worden. Ze kennen zijn muziek en hun verwachting wordt ingevuld. Dat geeft een enorme boost aan je beloningssysteem en dat stimuleert in ons hoofd de aanmaak van dopamine, opiaten en endorfine. Wij voelen geluk. Dus, je luistert naar die muziek, je ziet dat prachtig mooie toneel. En je ziet André, en hij is blij. Ik zag het al voordat het moest beginnen. Het beloningssysteem is al actief bij de kassa, zou je kunnen zeggen.’

Hoelang houdt dat gevoel aan?
‘Na zo’n show kan je nog urenlang dat gevoel dankzij de hormonen houden. Het zakt natuurlijk wel weer weg. Maar als je dan weer terugdenkt eraan, dan spiegel je weer. De mens heeft spiegelneuronen, dat zijn speciale zenuwcellen. Je spiegelt weer terug aan die momenten, je associeert weer met de avond ervoor of een week geleden en je denkt: Oh ja, dat was dát moment. Dan kun je die associaties opnieuw voelen.’

Ik doe nu een interview met u. Welk deel van de hersenen spreek ik dan aan?
‘Ik denk dat je nu vooral een beroep doet op de frontaal-pariëtale lob. Daarin bevindt zich een netwerk en dat is je aandachtnetwerk.’

Geldt dat antwoord voor ons beiden?
‘Ja, dat geldt voor ons beiden. Want jij bent alert, je wilt weten of je volgende vraag een beetje aansluit op wat ik net heb gezegd. Daarbij speelt ook de hersenstam een rol. En voor mij geldt dat ik wil snappen wat jij bedoelt en dat ik bij de les blijf. Ook vol alert.’
Terug naar de muziek. Kunt u uitleggen waarom muzieklessen een directe link hebben op intellectuele vaardigheden? U heeft dat onderzocht bij kinderen.
‘Muzieklessen zijn een prachtig voorbeeld van wat heet een verrijkte omgeving. Een verrijkte omgeving kent drie factoren: het moet nieuw zijn, uitdagend en je moet moeite doen. Dat moeite doen blijkt heel erg belangrijk. Dan zie je dat de witte stof in ons hoofd heel goed reageert. De witte stof zijn de verbindingen tussen de grijze hersencellen, onze hoofdcentra. Via de witte stof gaat het signaal van het ene hersengebied naar het andere. Als een kind wordt uitgedaagd tijdens muziekles door zingen, meeklappen, ritmegebaren maken of een instrument bespelen, dan is dat een ultieme vorm van uitdaging. En die witte stof (de geleidingsstof, JB) geeft veel signalen door naar dat deel van onze hersenen dat belangrijk is voor plannen, initiatieven nemen en voor werkgeheugen. Met muziek bouw je aan dat lerende systeem van kinderen.’
‘Donald Hebb, een collega-wetenschapper, heeft lang geleden gezegd: ‘Neurons that fire, are neurons that wire.’ Mijn vertaling: zenuwcellen die vuren, zoeken hun buren. Welnu, wanneer vuurt een zenuwcel het allerbeste? Als ze steeds iets anders wordt aangestuurd. Niet steeds hetzelfde maar net iets anders. En dat is nou juist met muziek ideaal. Want het is altijd net weer even anders. Die buur, een ander deel van de hersenen, bereik je met een witte stof die gedijt.’

U berijdt meerdere stokpaardjes, zoals ook bewegen.
‘Die verbindende witte stof neemt vanaf je dertigste af. Je ziet mensen die erboven blijven zitten en anderen die eronder blijven. Je moet erboven blijven, als hoge kwaliteit. Wat we weten, is dat die witte stof van zichzelf slecht doorbloed is. Dus als doorbloeding (voor de noodzakelijke zuurstof, JB) zo belangrijk is voor de kwaliteit van de witte stof, zodat deze signalen van de grijze hersendelen met enorme snelheid kan blijven doorzenden, dan moet je zorgen dat het hart meer pompt. Dat doe je met bewegen. Dan pompt het hart meer bloed omhoog.’

Bent u aanhanger van de tienduizend stappen per dag?
‘Tienduizend stappen per dag is een mooi doel. Nadeel is alleen dat je het kan opbrokkelen, dus stukje hier, stukje daar. De wetenschap heeft ontdekt dat je voor het behoud van de witte stof eigenlijk een halfuur aan één stuk moet bewegen, dagelijks. Niet te intensief, maar ook niet te slap. Daarvoor moet je trappenlopen, dóórlopen, fietsen op een stadsfiets. Zo leg je de hersenen in de watten.’

Resultaten

319 resultaten

Nummer 1 Leden Inlog

U kunt hieronder inloggen om deel te nemen aan onze lezersacties.