Ouderenzorg met veel gevoel voor empathie
Ouderengeneeskundepraktijk Limburg biedt zorg op maat voor kwetsbare ouderen. Van een luisterend oor of troostende woorden bij een kopje koffie tot persoonlijke begeleiding van cliënten in hun laatste levensfase. Zowel op het gebied van medische als psychologische zorg staat voor de specialisten altijd de mens centraal. Niet alleen in de thuissituatie maar ook in andere woonvormen.
Door PETER VAN DE BERG | Fotografie PAUL ROUS
Een student geneeskunde die tijdens zijn coschap in het ziekenhuis van artsen op de afdeling te horen krijgt dat hij in de omgang met patiënten te empathisch is. Het klinkt onlogisch. Christophe van Dijken herinnert het zich nog als de dag van gisteren. ‘De opmerking was bedoeld als opbouwende kritiek. Ze vonden me niet zakelijk genoeg in de gesprekken met patiënten. Toen wist ik al dat het ziekenhuis niet op de eerste plaats zou komen als de plek waar ik graag mijn vak wilde uitoefenen.’
Van Dijken vindt het juist van essentieel belang dat er een goede band ontstaat tussen cliënt en dokter. ‘In het ziekenhuis liepen we in de ochtend altijd de visite langs de patiënten. Ze kregen dan tijdens de ronde van de zaalarts de medische stand van zaken te horen. Maar vragen over onderwerpen waar ze écht mee zaten, werden vaak door de drukte niet of nauwelijks beantwoord. Daar ging ik dan op een later moment met ze over praten. Van mens tot mens. Ik vind dat aspect heel belangrijk. Zo bleek een baan als huisarts ook niets voor mij. Daar moet alles in tien minuten besproken worden. Voor een afspraak is maar beperkte tijd beschikbaar. Terwijl juist oudere mensen vaak meer behoefte en tijd nodig hebben om over de dingen van het leven te praten. Zo’n gesprek kun je niet met een stopwatch in de hand doen. Dat is niet mijn manier van werken. Warm menselijk contact zal bij mij altijd de rode draad van een gesprek vormen.’
Dienstbaar
Christophe van Dijken (43) is specialist ouderengeneeskunde. Daarnaast is hij kaderarts psychogeriatrie. Tevens medeoprichter - samen met Tom Vluggen - en medisch directeur van de praktijk Ouderengeneeskunde Limburg. Van Dijken en zijn collega’s bieden hulp en ondersteuning in de hele provincie. Niet alleen aan de ouderen, maar bijvoorbeeld ook aan hun familieleden of mantelzorgers. Ze helpen bij zorgproblemen, beantwoorden vragen en geven advies.
Hij wist al jong dat een baan in de zorg wel iets voor hem was. ‘Als tiener had ik vaker last van pijn in mijn onderrug. Mijn moeder was daar heel bezorgd over. Ik heb toen regelmatig bezoekjes aan artsen gebracht. Aan het einde van mijn middelbareschooltijd wist ik het zeker: ik wil dokter worden. Mijn grootmoeder is in die tijd aan kanker overleden. Dat raakte me. Ik stelde me als doel dat ik die vreselijke ziekte zou gaan oplossen. Dienstbaar zijn voor anderen zat er bij mij al vroeg in. Niet alleen in mijn bijbaantjes, maar vooral door de studie die ik wilde gaan doen. Mijn interesse om mensen te helpen en genezen was groot.’
Voordat hij in Nijmegen de basisopleiding geneeskunde ging doen, vertrok Christophe van Dijken voor een tijdje naar Frankrijk. In Aix-en-Provence verbleef hij een jaar om de taal onder de knie te krijgen. ‘In eerste instantie wilde ik in Frankrijk geneeskunde gaan studeren. De selectie tot de geneeskundeopleiding verloopt via een zogenaamd concours. Een soort van toelatingsexamen waarmee je uitgekozen wordt. In Montpellier zat ik met vijftienhonderd medestudenten in een zaal om een megatentamen af te leggen. Ik hoorde echter niet bij de honderdvijftig personen die door mochten om dokter te worden.’
Betekenisvol
Nadat Van Dijken afgestudeerd was, ging hij aan de slag bij zorgorganisatie Vivre en de opvolger Envida. ‘Daar heb ik een jaar of acht met veel plezier gewerkt. Bij grote organisaties loop je echter soms tegen grenzen aan door regels, afspraken en structuren. Terwijl ik denk: Als het goed is voor de patiënt, hoe kunnen we het dan organiseren? Daarom zijn we vijf jaar geleden gestart met Ouderengeneeskundepraktijk Limburg. Onze missie is helder: zo lang mogelijk een betekenisvol leven. Voor ieder mens op zijn eigen manier. Ons werk is geen blauwdruk en ook niet in een schema te vatten. En als het einde in zicht komt, moeten ook de laatste bladzijdes kloppen. Het is het verhaal van de cliënten, wij lopen een stukje met ze mee. Het zijn processen bij mensen waar ik ontzettend respect en ontzag voor heb.’
Die zeer persoonlijke begeleiding in de laatste fase van het leven heeft Christophe van Dijken onlangs zelf van nabij meegemaakt in zijn eigen familie. Zijn 74-jarige vader John, ernstig ziek met uitgezaaide en terminale kanker, vroeg aan zijn huisarts euthanasie en heeft die ook gekregen. Christophe vertelt er openhartig over. ‘Mijn vader hield van het leven, maar het was uiteindelijk ook zijn wens om op deze manier uit het leven te stappen. We hebben als nabestaanden veel verdriet, maar aan de andere kant is het ook prachtig hoe zijn afscheid gegaan is. We hadden van tevoren bijvoorbeeld nog audiogesprekken opgenomen waarin hij voor de kinderen en kleinkinderen een aantal mooie, wijze levenslessen heeft ingesproken. Doodgaan is als een dans tussen lichaam en geest. Je kunt pas loslaten als alles op de juiste manier bij elkaar komt.’
Oplossingen
De specialisten van Ouderengeneeskundepraktijk Limburg komen regelmatig bij honderden cliënten over de vloer. Persoonlijke begeleiding in de vorm van een luisterend oor, ondersteuning en behandeling op medisch of psychologisch gebied, thuis met een kopje koffie erbij. Contact met cliënten op een humane manier staat bij Ouderengeneeskundepraktijk Limburg hoog in het vaandel. ‘We denken niet in problemen maar in oplossingen. Wij stappen niet in bij een diagnose, maar bij een mens. En liefst zo vroeg mogelijk.’
‘Dit is de ouderenzorg van de toekomst’, denkt Christophe van Dijken. ‘We kiezen bewust en zonder belemmeringen voor zorg op maat. Iedere persoon is immers anders. We luisteren goed naar de mensen en stemmen de hulp volledig op hun wensen en behoeften af. Niemand staat er alleen voor. Samen kunnen we op een laagdrempelige manier veel complexe zorgvragen oplossen.’
