Kies een categorie
Zoeken binnen exclusief
terug naar overzicht

Alle categorieën

'Het geluk zit niet in het winnen van prijzen’
  • 'Het geluk zit niet in het winnen van prijzen’
  • 'Het geluk zit niet in het winnen van prijzen’
  • 'Het geluk zit niet in het winnen van prijzen’
  • 'Het geluk zit niet in het winnen van prijzen’
  • 'Het geluk zit niet in het winnen van prijzen’
  • 'Het geluk zit niet in het winnen van prijzen’
  • 'Het geluk zit niet in het winnen van prijzen’
  • 'Het geluk zit niet in het winnen van prijzen’
  • 'Het geluk zit niet in het winnen van prijzen’
  • 'Het geluk zit niet in het winnen van prijzen’
  • 'Het geluk zit niet in het winnen van prijzen’

'Het geluk zit niet in het winnen van prijzen’

Ilvy Njiokiktjien

Met haar gevoelvolle en indringende foto’s maakt Ilvy Njiokiktjien (36) veel indruk in binnen- en buitenland. In 2013 werd ze benoemd tot Fotograaf des Vaderlands. In 2014 was ze de eerste vrouw die de Zilveren Camera won voor haar foto’s van de begrafenis van Nelson Mandela. En dit jaar kreeg ze de Zilveren Camera Storytelling voor haar project Born Free over de generatie Zuid-Afrikaanse jongeren die opgroeide na de afschaffing van de apartheid. Over verlegenheid, vertrouwen en het verlangen om ‘het grote verhaal van Limburg’ te fotograferen.

Door onze redactie | Fotografie Ilvy Njiokiktjien

Was je als kind al gefascineerd door de fotografie? Maakte je allerlei familie-kiekjes?
‘Het begon voor mij toen ik op zeventienjarige leeftijd na de havo naar Amerika verhuisde en ergens, diep in South Dakota, op een high school belandde. Daar gaven ze les in fotografie en journalistiek. De leerlingen mochten zelf een krant maken met eigen foto’s. Toen dacht ik: Hé, fotograferen, dat is echt leuk. Later, thuis, liet mijn oom Ben zien hoe een camera werkt. Door hem kreeg ik het verlangen om me te verdiepen in de techniek van het fotograferen. Van hem heb ik veel geleerd, meer dan op de School voor Journalistiek. In feite ben ik een autodidact. Ik heb me het meeste zelf eigen gemaakt, onder meer tijdens mijn stages bij het ANP en Sp!its. En ik leer nog steeds bij. Maar ik ben nog lang niet de goede technicus die ik zou willen zijn.’

Fotograferen is toch meer dan techniek?
‘Je hoeft geen groot technicus te zijn om een goede fotograaf te kunnen worden. Je moet ervoor zorgen dat je het vertrouwen wint van de mensen die je wilt fotograferen. Ik ben vaak erg lang bij mensen voordat ik ze fotografeer. De beste foto’s maak je als mensen niet meer denken: Hé, er loopt hier een fotograaf rond. Je moet als fotograaf als het ware opgaan in de omgeving. Onopvallend zijn terwijl je met je fototoestel erg zichtbaar bent. Dat moet je leren. Fotografie is een slopend vak. Je moet ontzettend veel organiseren en plannen voordat je een foto kunt maken. Dat wordt vaak onderschat. Omdat ik mijn werk zo boeiend en prettig vind, loop ik het gevaar dat ik mezelf voorbijloop. Door de prijzen die ik heb gewonnen, kan ik nu beter en scherper beoordelen welke opdracht ik wel of niet aanpak. En ik heb geleerd dat het geluk niet in het winnen van prijzen zit.’

Gaat het je gemakkelijk af om op mensen af te stappen?
‘Hartstikke verlegen was ik in het begin. Ik vond het heel erg om op de voorgrond te treden. Iedereen ziet je, soms moet je ook op tafels klimmen voor een goede foto. Ik dacht toen vaak: Waarom heb je geen anonieme baan gekozen? Vooral toen ik tijdens mijn stages naar BN’ers moest om een foto te maken van hen. Maar ik merkte dat het allemaal niet zo eng was. Mijn verlegenheid heeft me ook wel geholpen. Veel mensen herkennen dat gevoel en dat maakt dat ze zich makkelijk openstellen voor je. Toen ik meer prijzen begon te winnen, heb ik een cursus Spreken in het openbaar gedaan. Heb ik veel baat bij gehad. Ik durf nu beter voor mijn mening uit te komen.’

Je hebt veel gewerkt in Zuid-Afrika. Je verbleef in townships en was bij de neonazi’s van de blanke Afrikaner Weerstandsbeweging. Was je nooit bang?
‘Ik ben nooit bang, niet in Zuid-Afrika en niet in het veel gevaarlijkere Congo. Ik werk alleen, zonder beveiliging. Zuid-Afrika is een fascinerend en erg openhartig land, mensen zijn blij je te ontvangen. Voordat ik een wijk inga, heb ik vooraf contact met mensen in de wijk, bijvoorbeeld een opbouwwerker. En via via leer je steeds meer anderen kennen. Mensen zijn blij dat ze hun wijk kunnen laten zien, ze zijn er trots op. De wijkbewoners zijn dus als het ware mijn bodyguards. Ook bij de ultrarechtse en uiterst wantrouwige Weerstanders was ik niet bang, terwijl ik niet zo blij was dat ze ons verwelkomden als de twee blonde, blanke vrouwen uit het oude vaderland Nederland. Hoewel onze fotodocumentaire ertoe leidde dat ze in de wereld veel negatieve publiciteit kregen, waren ze niet kwaad op ons. Ze waren er trots op dat hun missie en hun denkwereld onbevooroordeeld in beeld waren gebracht. Ik kom nu al twaalf jaar in Zuid-Afrika en steeds raak ik weer gefascineerd door het land en zijn bewoners. Vooral door het activisme van de generatie die opgroeide onder Mandela. Ze voeren actie en strijd om de gelijkheid die in de wet nu is vastgelegd niet tot een papieren tekst te laten verdorren. Ze eisen hun rechten op. Dat soort activisme en die diepe maatschappelijke betrokkenheid zie ik niet bij Nederlandse jongeren van die leeftijd.’

Wat zijn je plannen voor de toekomst?
‘Ik ben nu bezig met een fotoproject over samenlevingsvormen: kinderen die hun ouders in huis nemen en vrienden die samen in een huis trekken. Er is een trend: weg van het individualisme. Ik volg nu vier woonvormen in Nederland en fotografeer die. Ik zou ook erg graag in Limburg willen werken. Geen toeristische VVV-achtige foto’s maken, geen beelden van burgemeesters die moeten vertrekken of van een watersnoodramp, maar het grote verhaal van Limburg vertellen. Dat zou ik erg graag willen.’



Het boek Born Free bevat een selectie van de meest belangrijke beelden uit de twaalf jaar dat Njiokiktjien in Zuid-Afrika jongeren fotografeerde.

Het boek is uitgegeven in een gelimiteerde oplage van 1994 exemplaren, naar het jaar waarin Nelson Mandela president werd.

De gesigneerde boeken zijn verkrijgbaar via www.ilvynjiokiktjien.com (39,50 euro).

Resultaten

336 resultaten

Nummer 1 Leden Inlog

U kunt hieronder inloggen om deel te nemen aan onze lezersacties.