Gilde Opleidingen: nieuwkomers klaarstomen voor de werkvloer
Nieuwkomers in ons land willen graag aan de slag, zijn gemotiveerd en hebben vaak ook ervaring. Toch lukt het niet altijd om direct na hun inburgering door te stromen naar werk of een opleiding. Taallessen alleen zijn niet genoeg. Werkgevers zoeken immers mensen die niet alleen Nederlands spreken maar ook begrijpen hoe de Nederlandse werkcultuur functioneert. Daarom start Gilde Educatie begin 2026 met het Z-route + traject.
Door TOM JANSSEN | Fotografie PAUL ROUS
De Z-route + is een traject waarin taal, interculturele communicatie en werknemersvaardigheden samen- komen. De reguliere Z-Route biedt negen uur NT2 per week. In de Z-route + komt daar zes uur extra begeleiding bij. ‘In totaal vijftien uur, waarbij die zes extra uren echt gericht zijn op werknemersvaardigheden en interculturele ontwikkeling’, aldus Janine Kipke, docent NT2, intercultureel expert en specialist Arabische cultuur. ‘Het gaat om heel praktische dingen: leren samenwerken, afspraken nakomen, feedback verwerken, maar óók begrijpen hoe communicatie in Nederland werkt.’
Beleefd
Veel cursisten komen uit landen waar communicatie indirecter is of waar gezichtsverlies een grote rol speelt. Janine legt uit: ‘Sprekers van het Arabisch bijvoorbeeld gebruiken vaak meer metaforen en een indirectere manier van beleefd communiceren. Tegen een leraar of werkgever zeg je niet snel direct nee; je kiest eerder voor een omzichtige formulering met een antwoord dat openblijft. In de Nederlandse context wordt dat soms geïnterpreteerd als een toezegging, terwijl dat niet zo bedoeld is.’
Ook zelfreflectie is nieuw voor veel deelnemers. ‘In Nederland hoor je al vanaf de basisschool: reflecteer op jezelf, vul dit spinnenweb in, geef jezelf een cijfer’, zegt Kim Orbon. Zij is eveneens docent NT2 en ook projectleider Schakeltrajecten bij Gilde Educatie voor jongeren die willen doorstromen naar het mbo. ‘Dat hebben veel van onze deelnemers nooit gedaan. Voor hen is het spannend om kritisch naar zichzelf te kijken, dat zijn ze niet zo gewend.’
Goud
In de regio ziet Gilde Educatie dat mensen die een NT2-traject volgen veel motivatie hebben, maar dat de stap naar werk soms moeizaam verloopt. ‘Werkgevers zeggen vaak dat ze wél willen werken met nieuwkomers, maar niet precies weten waar ze aan toe zijn’, legt Janine uit. ‘Ze vragen zich af: Is het taalniveau voldoende? Hoe werkt het met feedback? Snapt iemand onze werkafspraken? Dat zijn heel begrijpelijke vragen.’
Kim herkent wat Janine zegt. ‘Het is voor deze doelgroep soms letterlijk de kip of het ei. Voor een bbl-opleiding heb je een baan nodig, maar veel werkgevers nemen je pas aan als je taal en vaardigheden op orde zijn. Daardoor komen nieuwkomers soms niet verder en weten ze niet welke vervolgstap ze kunnen nemen om zich te ontwikkelen. En eigenlijk is dat jammer. Want deze mensen willen graag en kunnen gouden handjes zijn voor jouw organisatie.’
Nieuwsgierig
Tijdens de Z-route + gaat het nooit over goed of fout maar over het begrijpen van de context. ‘Probeer te begrijpen waarom iemand iets op een bepaalde manier doet of zegt’, aldus Janine. ‘Dat begint met het loslaten van je eigen aannames en vooroordelen.’ Kim geeft een voorbeeld: ‘Soms wordt gedacht: Die vrouw mag zeker niet werken van haar man. Maar negen van de tien keer klopt dat niet. Vaak is het onzekerheid, of dat ze geen opvang hebben of dat ze niet weten hoe dingen hier werken. Je moet doorvragen, niet meteen invullen.’
En ook status - en in veel gevallen het verlies ervan - speelt soms een rol in de ontwikkeling van nieuwkomers. ‘Je ziet mensen die in hun thuisland een functie hadden, diploma’s, aanzien. Hier beginnen ze opnieuw’, schetst Janine. ‘Dat doet iets met iemand. Als je aansluit bij waarden die ze belangrijk vinden, zoals verantwoordelijkheid, trots of goede reputatie, dan zie je ze opbloeien.’
‘Veel misverstanden verdwijnen als je elkaar nieuwsgierig benadert’, vindt ze. Ook als werkgever. ‘Gewoon vragen: Hoe werkt dit voor jou? Wat heb jij nodig? Het maakt begeleiding echt makkelijker.’
Maatwerk
De doelgroep binnen de Z-route + is breed, van analfabeten tot mensen die in hun thuisland als technicus of verpleegkundige werkten. Sommigen hebben ondersteuning nodig in geletterdheid, anderen vooral in gedrag of motivatie. Weer anderen moeten leren omgaan met hiërarchie of onze typisch Nederlandse assertiviteit en directheid. ‘Het idee dat dit één homogene groep is, klopt totaal niet’, stelt Kim. ‘Iedereen heeft iets anders nodig. En dus moet je maatwerk leveren.'
Dat geldt niet alleen voor de begeleiding van deelnemers. Gilde Educatie nodigt ook werkgevers uit om met input te komen. Werkgevers kunnen aangeven waar ze behoefte aan hebben als het om nieuwkomers als toekomstige werknemers gaat. ‘Hoe gerichter de input, hoe sterker het traject immers wordt’, zegt Janine.
Het traject start in januari 2026 in gemeente Weert, gemeente Peel en Maas en gemeente Horst met een groep van vijftien deelnemers uit heel Midden- en Noord-Limburg. ‘Deze doelgroep heeft zó veel potentie’, besluit Kim. ‘Het enige wat ze nodig hebben, is een traject dat hen echt voorbereidt op hoe het is om straks in Nederland volwaardig en voldoende zelfstandig te participeren in de samenleving, onder meer door te werken of een opleiding te volgen. Met de Z-route + zetten we op dit gebied een stevige stap vooruit. Het is winst voor iedereen: de deelnemers, de werkgever én de samenleving.’
