Gewoon waar het kan, bijzonder waar het moet
Zorg voor mensen met dementie is meer dan structuur en veiligheid. Het is ook aandacht, vertrouwen, verbinding en zingeving. In het Envida-woonzorgcentrum Grubbeveld in Maastricht vinden bewoners rust in een omgeving waar ze gezien worden. Het woonzorgcentrum is recent verbouwd zodat goede dementiezorg ook in de toekomst gewaarborgd blijft. Grubbeveld wordt begin 2026 officieel heropend.
Door TINEKE OOSTERLOO | Fotografie MARCEL VAN HOORN
Het is een zonnige middag. Een man wandelt door de tuin van woonzorgcentrum Grubbeveld. Zijn hand glijdt langs een bloem, alsof hij de geur wil vangen. Er verschijnt een glimlach op zijn gezicht. Een zorgmedewerker kijkt toe. Ze ziet dat hij, ondanks zijn vergevorderde dementie, nog steeds kan genieten. Dat hij meer is dan de man die soms verward of boos is.
Kennis en ervaring
Grubbeveld is meer dan een woonzorgcentrum van Envida; het is een expertisecentrum voor mensen met dementie en gedragsproblemen. Hier wonen mensen die intensieve zorg nodig hebben, maar ook thuiswonende ouderen en hun mantelzorgers kunnen er terecht voor advies en begeleiding. Daarnaast ondersteunt Grubbeveld zorgprofessionals uit andere instellingen met kennis en ervaring uit de praktijk. ‘Ons doel is dat mensen zich gezien en veilig voelen’, zegt Sandra Massierer, manager verpleegzorg. ‘Dementie brengt veel onzekerheid met zich mee. Zeker bij gedragsveranderingen zijn rust, structuur en deskundige zorg belangrijk, altijd met oog voor wie iemand is.’
Geduld en creativiteit
Joppe Lieverse is psycholoog ouderen. Hij vertelt over de beginjaren van Grubbeveld. ‘Waar vroeger agressief gedrag werd beantwoord met vastbinden, besloten wij een andere weg te gaan. We wilden niet alleen beheersen, maar vooral leren begrijpen en de kwaliteit van leven vergroten. Dat betekent mensen de zekerheid geven dat ze hier mogen blijven, dat ze zichzelf kunnen en mogen zijn, dat ze erbij horen en een zinvolle dag hebben. Soms vroeg dat veel geduld en creativiteit, maar we leerden dat veiligheid niet ontstaat door begrenzen maar door erkenning en ruimte voor wie iemand is.’
Die visie is voelbaar in het hele huis. Alles is erop gericht bewoners een leven te laten leiden dat bij hen past, met vrijheid waar mogelijk. De ruimtes, daginvulling en benadering van medewerkers sluiten aan bij uiteenlopende behoeften. Voor de een betekent dat creatieve workshops of samen koffiedrinken in het restaurant. Voor de ander juist rust en overzicht in een prikkelarme omgeving. Grubbeveld kent vier woonomgevingen, elk met een eigen sfeer en zorgaanpak. ‘We kijken altijd naar de persoon’, zegt Sandra. ‘Wie iemand was en wat nu nog belangrijk is. Dit is hun nieuwe thuis. Ook de mensen uit het oude leven van bewoners - partners, kinderen, vrienden, buren - horen daar bij en zijn welkom.’
Thuis blijven wonen
Veel mensen willen zo lang mogelijk thuis blijven wonen. In hun vertrouwde huis, bij de partner die ze al jaren kennen, in de buurt waar ze iedereen groeten. Pas als het echt niet meer gaat, komt een woonzorgcentrum in beeld. Dat past bij de ontwikkelingen in de samenleving: de bevolking vergrijst terwijl het aantal plekken in een woonzorgcentrum nauwelijks toeneemt. De focus ligt nu op langer thuis wonen, met passende ondersteuning. Een huisarts kan samen met wijkzorg en een casemanager dementie thuis helpen bij het zoeken naar oplossingen.
Als de situatie complexer wordt, kan het Gerontopsychiatrisch Interventie- en Triage Team (GITT) worden ingeschakeld. Joppe maakt deel uit van dat team. ‘Met de juiste aanpak en begeleiding kunnen veel mensen thuis blijven wonen, maar soms is Grubbeveld de juiste plek. Ook zijn er tussenoplossingen. Zo is er bij Grubbeveld dagbehandeling en dagbesteding. Hier bieden we extra zorg voor de cliënt en verlichting voor de mantelzorger.’
Deskundigheid en warmte
Ook zijn er situaties waarin thuis wonen opeens niet langer haalbaar is. Iemand gaat plotseling achteruit, of een mantelzorger valt weg. Dan is er bij Grubbeveld de Acute PG-afdeling: een tijdelijke opvang voor mensen met dementie, waar een multidisciplinair team samen met de cliënt en de familie kijkt naar de best passende vervolgstap. ‘Het geeft rust om te weten dat er een plek is waar deskundigheid en warmte samenkomen’, zegt Sandra.
In de tuin is de man inmiddels op een bankje gaan zitten. Een zorgmedewerker schuift aan. Ze lachen om een grapje dat hij maakt. ‘Dat is waar we het voor doen’, besluit Sandra. ‘Dementie verandert veel, maar het neemt niet weg dat iemand mens is. Samen houden we de waardigheid levend.’
