Enedia: verduurzamen voor ondernemers

Het energienet zit vol, de wachttijd voor een bedrijfsaansluiting op het stroomnet kan oplopen tot wel drie jaar. De netbeheerders investeren miljarden in méér capaciteit, maar een deel van de oplossing moet komen van het bedrijfsleven zelf. Van ondernemers wordt verwacht dat ze besparen op elektriciteit, investeren in de transitie van aardgas naar duurzame stroom. Maar hoe? Frank van Neer helpt met zijn Enedia Advies bij het maken van de juiste keuzes. ‘Het hoeft niet zo moeilijk te zijn. Eerst maar eens het laaghangend fruit plukken.

Door JOS CORTENRAAD | Fotografie PAUL ROUS

Warmtepompen, zonnepanelen, isolatie, accu's, warmteopslag, waterstof, energiehubs, dynamische contracten, load balancing, elektrisch of hybride rijden. Duik in de energiewereld en je raakt al snel de weg kwijt. ‘Om duizelig van te worden, al die termen’, beaamt Frank van Neer. ‘Dat geldt voor de gewone burger, maar zeker voor de ondernemer. Hij voelt de toenemende druk vanuit de overheid om te verduurzamen, om het energielabel te verbeteren en minder energie te verbruiken. Tegelijk zijn er de stijgende energiekosten en wil hij graag besparen. Maar waar te beginnen?’

Een logische stap lijkt dan de aanschaf van zonnepanelen; zo besteld en door de installateur op het dak gelegd. ‘Dat kan natuurlijk, maar dat hoeft niet altijd de eerste en beste optie te zijn. Zonnepanelen zijn minder aantrekkelijk geworden en het is maar de vraag of de investering voldoende oplevert. Mijn advies is altijd: maak helder wat je wilt en maak vervolgens een plan om dat doel te bereiken. Daar willen wij graag in ondersteunen.’

Transitie

Is Frank van Neer dan niet doordrongen van de noodzaak om de transitie te maken naar duurzame energie? ‘Uiteraard wel’, zegt de energietechnicus uit Susteren, die ruim een kwarteeuw op strategisch niveau werkte bij Essent en bouwbedrijven BAM, Heijmans en Kragten. ‘We zullen zeker die overgang maken, het móét zelfs en het kan. Ik ben juist met Enedia gestart om de transitie aan te jagen en ondernemers en organisaties daarbij te helpen. Maar we hebben het over een proces dat nog maar net begonnen is en zeker vijftien jaar in beslag neemt. Ik geloof meer in een logische, stapsgewijze aanpak dan direct allerlei investeringen doen. Eerst nadenken, een goed plan maken en step by step werken. Vaak is het heel eenvoudig om te bezuinigen op energie, zonder meteen fors te investeren.’

Laaghangend fruit

Voorbeelden te over, aldus de vijftigjarige ondernemer.‘Niet zo lang geleden was ik bij een tegelfabriek in Maastricht. Daar draaiden vijftienhonderd pompen dag en nacht, voor de helft buiten productietijd. Slim aansturen leverde meteen duizenden euro’s besparing per maand op. Er hangt in elk bedrijf wel laaghangend fruit dat eerst geplukt kan worden. Ledverlichting in plaats van tl, isolatie aanbrengen en sensoren die licht en verwarming regelen, zijn praktische maatregelen waar je zelf mee aan de slag kan gaan. Daarna kunnen meer ingrijpende maatregelen genomen worden. Zonnepanelen leggen, een hybride warmtepomp om gas te besparen en misschien wel accu’s om elektriciteit op te slaan. Met een accu kun je opgewekte energie inzetten op een moment waarop je het hard nodig hebt.’

Frank van Neer startte in 2021 met Enedia en werkt inmiddels met een team van negen mensen. ‘Een jaar of vijf geleden werd eigenlijk pas goed duidelijk wat met de energietransitie bedoeld werd. Ik zag particulieren en ondernemers ongerust worden. We moeten iets doen, maar wat? Voor mij het sein om mijn kennis en ervaring op een andere manier in te zetten. Daaruit is in 2021 Enedia geboren. Ik ben alleen begonnen. Nog geen drie maanden later stond mijn agenda vol met afspraken en kon ik een eerste collega aannemen.’

Pragmatisch

Enedia staat voor een pragmatische aanpak. ‘Wij zijn niet van de ingewikkelde rapporten en dure adviesnota’s. Onze werkwijze is helder. We gaan eerst op bezoek bij een ondernemer, maken een analyse en formuleren een advies. Passend bij het budget en de wensen. Dat kan variëren van simpele aanpassingen tot een compleet plan voor verduurzaming. Vervolgens is het aan de ondernemer om te beslissen. Hij kan zelf gaan shoppen, maar wij kunnen dat ook voor onze rekening nemen. We verkopen zelf geen apparatuur, maar we kennen de markt in Limburg goed en weten de betrouwbare partijen en experts te vinden. We vragen offertes op, regelen het complete papierwerk en kunnen optreden als aannemer en begeleider. Precies wat de klant wil.’

Capaciteit

Enedia werkt voor het midden- en kleinbedrijf, maar is ook betrokken bij grotere projecten met overheden, projectontwikkelaars, energiecoöperaties en op industrieterreinen. ‘Geen markt die méér in beweging is dan de energiemarkt. Bedrijven helpen met besparen en de transitie is één, iedereen voorzien van voldoende stroom een tweede uitdaging. Netcongestie is een hot item. De capaciteit op het stroomnet is onvoldoende. Nieuwe bedrijven krijgen geen aansluiting, bestaande ondernemingen kunnen niet uitbreiden en zelfs nieuwe woonwijken moeten wachten. Toch weet ik dat er oplossingen zijn. Het stroomnet zit niet vol.’

Samenwerking

Die opmerking vraagt om uitleg. ‘Veel aansluitingen, de meeste zelfs, worden niet volledig benut. Er is zodoende volop capaciteit over die benut kan worden als bedrijven samenwerken zonder het stroomnet te overbelasten. Je ziet op verschillende plekken in het land energiehubs ontstaan; een groep bedrijven die één aansluiting deelt. Ze kijken wie wanneer wat nodig heeft en richten daar hun bedrijfsvoering op in. Ook komt er ruimte voor kleinschalige samenwerking. Buren die de energieafname en -levering op elkaar afstemmen.’

Energieopslag

Een andere optie is de opslag van energie als die zelf wordt opgewekt met zonnepanelen. ‘Terugleveren wordt steeds onaantrekkelijker en levert problemen op omdat het stroomnet onvoldoende capaciteit heeft. Opslag in accu’s is dan een mogelijkheid, of warm water in de zomer opslaan onder de grond en in de winter weer oppompen. De truc is eigenlijk om zelf opgewekte energie zoveel mogelijk zelf te gebruiken of door te leveren naar bijvoorbeeld de buren. Accu’s spelen daarin een cruciale rol. Overigens kunnen dat ook de accu’s zijn van elektrische auto’s. Mijn punt is dat er heel veel mogelijk is.’

Gigantisch

Frank van Neer ziet zijn adviesbureau de komende jaren fors groeien. ‘De opgave is gigantisch. De netbedrijven en overheid kunnen het niet alléén. Het bedrijfsleven en consumenten moeten minder en slimmer energie gebruiken en zelf méér produceren. Zo niet, dan blijven de problemen bestaan en komt zelfs de transitie in gevaar. Met Enedia en mijn samenwerkingspartners wil ik zowel de transitie aanjagen en tegelijk ondernemers en organisaties daarbij de weg wijzen.’