Kies een categorie
Zoeken binnen exclusief
terug naar overzicht

Alle categorieën

DE WERELD HEEFT HET IN DE BOL
  • DE WERELD HEEFT HET IN DE BOL
  • DE WERELD HEEFT HET IN DE BOL

DE WERELD HEEFT HET IN DE BOL

Knuffelen in de marge van corona

Professor Dirk De Wachter (1960, Wilrijk), psychiater en hoogleraar, is niet alleen gekend in zijn woonland België maar ook bij ons. Hij voert praktijk, schrijft boeken en is te gast in talkshows. De zielengenezer krijgt elke dag een verzoek voor een interview. ‘Daarin ben ik selectief, interviews benemen mentale ruimte. Ik moet ook nog werken, weet u?!’ Nummer 1 kreeg toegang tot zijn brein.

Door Jos Benders, arts-redacteur | Fotografie Leen Wouters

De hopeloosheid door corona bij mensen, waarin is deze anders dan bij andere crisissen?
‘Het verschil is dat het wereldwijd is. Dat is nog nooit gebeurd in de moderne beschaving. Dat zo’n crisis over de hele wereld, zonder uitzondering, de mensen treft. Zoiets hebben we nog nooit meegemaakt.’

U bent psychiater, hebben mensen weleens het gevoel dat de wereld vergaat?
‘Ik heb weleens patiënten die dat zeggen, maar dat is toch niet het meest gehoorde thema de laatste maanden. Zo’n vaart loopt het voorlopig nog niet.’

Welk thema hoort u dan wel?
‘De last van mekaar niet nabij te kunnen zijn. Het feit dat mensen hun vrienden niet kunnen zien, hun eigen familie niet, de kleinkinderen, noem maar op. Het is een thematiek die het meest aan bod komt.’

Hoe helpt u?
‘Ik stel dan: we weten wat er niet mag, laat ons eens kijken naar wat er wél kan. Er kan nog veel als we een beetje creatief zijn. Met een wandelingetje buiten kunnen we nog mensen ontmoeten, dan kunnen we met een mondmasker zelfs een beetje binnenkomen. En kunnen we, in de ons toegelaten bubbel, onze mensen zeer nabij zijn.’

Dankzij de technologie van de nieuwe media is er volgens professor Dirk De Wachter nog heel wat mogelijk om contact te hebben. Facebook, internet. Het is een techniek waar hij anders nogal kritisch tegenover staat, behalve nu.
‘Juist nu zou ik die nieuwe media ten volle willen appreciëren. Ik geef tevens altijd mee: probeer toch niet te veel u door de zwaarte van corona te laten bedrukken maar breng wat lichtheid, breng wat humor.’

Kunnen wij ook wat leren van deze periode?
‘Ik hoop dat we nu leren dat, nu het niet mag, nabijheid en aanraking, dichtbij zijn en mensen rondom ons de wezenlijke zin van ons bestaan vormen. Connectie is het codewoord bij de zingeving.’

Welke filosoof hangt u het meest aan?
‘De filosoof aan wie ik het meest refereer, is de Franse filosoof Emmanuel Levinas (1906-1995, red.). Ik heb hem eigenlijk pas ontdekt toen ik al psychiater was. Op mijn filosofische zoektocht stootte ik op zijn leer die de Ander, met een grote A, het instaan voor de medemens of de zorg voor de ander als centraal issue neemt.’

Er bestaat een inzicht dat een maatschappij kan lijden aan dezelfde diagnoses als een individu, zeg maar macrodiagnostiek. We vragen Dirk De Wachter naar de diagnose van de huidige maatschappij als geheel. Hij schreef er in 2012 een boek over, Borderline Times, dat een succesboek werd.
‘Ik vind dat de maatschappij het kenmerk heeft van de diagnose borderline*. Mijn boek schreef ik als kritiek op mijn huidige vak, de psychiatrie, maar het is geïnterpreteerd als kritiek op de wereld. Dat standpunt heb ik niet verworpen, maar dat was niet mijn eerste bedoeling. Ik wil de patiënt tegenover mij zicht geven op de wereld om hem heen en wat daarmee aan de hand is. Dat verlicht zijn geest en maakt die minder bezwaard. Ik toon hem dan waar de zieke kanten van de maatschappij zitten. Een van de kenmerken van borderline is splitting, vertaald de splitsing tussen goed en kwaad, tussen goed en slecht. Dat zien we momenteel. Een belangrijk deel van de bevolking is heel ernstig, durft niet meer buiten te komen. Is bang om ziek te worden, durft geen mens te zien, enzovoort. Aan de andere zijde van het spectrum treffen we een deel van de maatschappij dat onverschillig is, het erg beu is. Die mensen trekken er zich niks van aan, gedragen zich onverantwoord. We zien dus een merkwaardige splitsing tussen twee reacties die zeer tegenstrijdig zijn. Laat dat nu een typisch borderlinekenmerk zijn dat ik bij de maatschappij terugvind.’

Kan je corona in bepaalde mate vergelijken met een oorlog?
‘Dat denk ik niet. Een oorlog met de dreiging van uit uw huis te worden gehaald, gebombardeerd te worden, te zuchten onder hongersnood… Ik vind die vergelijking niet opgaan. Corona is zeer ernstig, het is erg onaangenaam en het blijft ook duren. Maar ik vind het geen oorlog.’

Welke vergezichten heeft u als het gaat om de afloop van corona?
‘Dat is een goede vraag, die men mij niet vaak stelt. Ik zeg het zo: met een aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid komt er volgend jaar een vaccin dat dit virus kan elimineren. We zullen nog wat geduld moeten hebben. Het wordt een moeilijke winter waarin we nog heel onaangename maatregelen zullen moeten verdragen, maar er komt een oplossing. De staat van de medische wetenschap is zover dat het in orde komt. Heus, er is licht aan de horizon.’

Resultaten

345 resultaten

  • video ‘Als ik aan Limburg denk, denk ik aan...’
Nummer 1 Leden Inlog

U kunt hieronder inloggen om deel te nemen aan onze lezersacties.