Als Douwe gaat logeren, kan Marian even opladen
Het leven van Douwe de Graaf veranderde drie jaar geleden van de ene op de andere dag toen hij getroffen werd door een zware hersenbloeding. Na een verblijf in het ziekenhuis en in een revalidatiecentrum woont hij weer thuis, samen met zijn vrouw Marian Baars. Dat is mogelijk omdat hij regelmatig een weekend in een woonzorgcentrum logeert. Een mooi voorbeeld van hoe zorg steeds beter kan aansluiten op wat er nodig is. ‘Er kan meer dan je denkt’, zegt directeur Guido Biesmans van Envida.
Door MARIËTTE STUIJTS | Fotografie JOHAN LATUPEIRISSA en MARCEL VAN HOORN
Douwe en Marian, beiden 73, zijn natuurliefhebbers. Vanuit hun ruime, lichte huis in Maastricht kijken ze uit op een weelderige tuin. Boven de eethoek hangen foto’s van acht kleinkinderen. Vóór hun pensioen werkten beiden voor het Natuurhistorisch Museum. Tegenwoordig is Marian mantelzorger voor haar man. En dat valt niet altijd mee, mede doordat de kinderen en andere familieleden niet in de buurt wonen. ‘Voordat Douwe ziek werd, ging ik wekelijks het land in om bezoekjes af te leggen’, vertelt ze. Douwe heeft als gevolg van de hersenbloeding vasculaire dementie. Zijn geheugen laat hem geregeld in de steek, net als zijn oriëntatievermogen. ‘Ik mag bijna niet meer alleen zijn. Dat maakt het voor jou moeilijker’, zegt hij tegen zijn vrouw, die instemmend knikt. Zomaar even de deur uitgaan, is er voor haar niet meer bij. ‘En als we samen thuis zijn, heb ik altijd mijn antennes uit. Gaat alles wel goed? Dat viel me soms zwaar.’
Toch woont Douwe thuis. Met een traplift, een aangepaste douche, maar vooral dankzij ondersteuning die past bij wat hij en Marian nodig hebben. Hij krijgt wijkzorg, gaat drie ochtenden per week naar de dagbesteding in woonzorgcentrum Larisa en een individuele begeleider gaat wekelijks met hem wandelen. Daarnaast logeert hij elke twee weken een lang weekend in een van de acht logeerkamers van woonzorgcentrum Hagerpoort van Envida. 'We zien dit als een heel mooie tussenvorm', zegt Douwe. ‘Op deze manier lukt het wél’, vult Marian aan.
De kracht van vangnetzorg
Het voorbeeld van Douwe en Marian maakt volgens directeur Guido Biesmans duidelijk hoe waardevol vangnetzorg kan zijn. ‘Als je op tijd kunt bijsturen, kun je er aan bijdragen dat iemand zolang mogelijk met ondersteuning zelfstandig thuis kan blijven wonen. We kijken in elke situatie wat er nodig is. Soms is dat dagbesteding, soms logeerzorg, soms een langere tijdelijke opname. Altijd met het doel om iemand zo zelfstandig mogelijk te laten leven, op een manier die past bij de situatie.’ Met zichtbaar enthousiasme geeft Guido meer voorbeelden. ‘Neem iemand bij wie het thuis echt niet meer ging omdat de mantelzorg het niet aankon. Hij woonde een tijd lang drie dagen per week bij ons. Inmiddels is de situatie zo verbeterd, dat meneer weer volledig thuis woont. Daar doen we het voor.’
Tijdig signaleren is daarbij belangrijk. ‘Je moet de vraag durven stellen: wat is ervoor nodig om te voorkomen dat de situatie uit de hand loopt?’ Dat signaal kan van alle kanten komen: van de huisarts, wijkzorg, mantelzorger of cliënt zelf. ‘Ook de samenwerking met collega-organisaties in de ouderenzorg is goed. Samen bekijken we wat iemand nodig heeft.’
Grens tussen thuis en verpleeghuis minder scherp
‘De grens tussen thuis en het verpleeghuis hoeft niet zo hard te zijn’, vindt Guido. ‘Waarom zouden we onze kennis en expertise uit de verpleeghuiszorg niet eerder inzetten en bij mensen thuisbrengen? Enabling, zoals de Engelsen dat zo mooi noemen: dingen mogelijk maken.’ Een nieuwe voorziening die daarbij past, is de afdeling voor Acute Kortdurende Ouderenzorg (AKO) die Envida op 1 oktober in Maastricht opent. De afdeling is bedoeld voor ouderen die bijvoorbeeld na een val tijdelijk zorg en revalidatie nodig hebben. Bij de AKO werken ze - eventueel samen met de mantelzorger - actief aan hun herstel en zelfredzaamheid. Het streven is dat het merendeel van de cliënten met of zonder ondersteuning naar huis kan.
Onder de mensen
Thuis, dat betekent voor Marian en Douwe met uitzicht op de tuin die ze al een half leven lang koesteren. Inmiddels is Douwe helemaal gewend aan zijn vaste logeerweekends in Hagerpoort. ‘In het begin verdwaalde ik nog weleens in het gebouw, maar nu weet ik de weg. Ik heb altijd dezelfde kamer, nummer 14.’ Het echtpaar verbaast zich erover dat deze vorm van zorg niet op veel grotere schaal wordt ingezet. ‘Het is een mooie tussenvorm, tussen thuis en het verpleeghuis. Op deze manier hopen we het zo lang mogelijk vol te houden.’
Ook voor Marian zijn de logeerweekenden heel belangrijk. ‘Ik ga dan altijd naar een van de kinderen, waar ik lekker kan opladen. Als ik terugkom heb ik weer nieuwe verhalen te vertellen en energie om me te richten op positieve zaken.’
Zoals haar andere grote liefde: de natuur. Langdurige excursies en veldonderzoek zitten er niet meer in, maar ook dicht bij huis kan Marian haar hobby uitoefenen. ‘Als ik plantjes en insecten zie, schakel ik meteen af.’ Eén keer per week telt ze de nachtvlinders in de tuin. ‘Zo kan ik om het huis mijn hobby botvieren.’ Douwe kijkt naar haar. ‘Dan zie ik je genieten en daar word ik ook blij van.’
