Veertig jaar later
Juli uitgave 2025
Het tijdschrift dat u nu leest, viert dit jaar zijn veertigjarig bestaan. Reden om eens terug te kijken naar het wijnjaar 1985. En dat is zeker de moeite waard. De klassieke Europese wijnlanden, waartoe ik Frankrijk, Duitsland, Spanje en Italië reken, hebben het goed gedaan en hun status behoort nu tot de hoogste categorie.
De winter was koud met in de Bourgogne zelfs vorst tot min vijfentwintig graden Celsius, waardoor schade in de wijngaard ontstond. Het voorjaar begon koud en remde het groeiseizoen met een late bloei waardoor de ontwikkeling van de plant vertraagde. Echter was de zomer aangenaam warm en droog, zonder de extreme hitte die we tegenwoordig kennen.
Een mooie zomer betekent ook weinig ziekterisico's als meeldauw en dus ook weinig spuiten. De oogst vond onder ideale omstandigheden plaats. Rijpe, gezonde druiven met goede tannines konden vergist worden. Geen overextractie en overrijp fruit zoals in 1982 en 1989, maar wel elegantie en een prachtige balans met een goede zuurgraad. Het waren de koele nachten die bijdroegen aan dit resultaat. Kortom, een gezond jaar dat vooral voor rood bijzonder goed uitpakte.
Het laten ouderen van wijn vraagt om een goede kelder en van meet af aan een foutloos product. Maar dat is niet genoeg. De wijn moet tevens voldoende structuur hebben en de tannines mogen niet over het fruit heengaan, want rijpen betekent bij rode wijn vooral het afbouwen van tannines en de vorming van tertiaire aroma's. Tegenwoordig waardeert men in de tertiaire aroma's vooral truffel, andere paddenstoelen en gekonfijt fruit, maar ook de geuren van specerijen. Vroeger werd de animale of zogenaamde stalgeur, die zo kenmerkend was voor gerijpte bourgognes, zeer gewaardeerd. Maar nu willen we in een oude wijn ook nog altijd veel fruit tegenkomen.
In de Château Lynch-Bages 1985, die ik onlangs nog dronk, was de kenmerkende geur van zwarte bessen nog steeds aanwezig. Een excellente kelder heeft naast een niet snel wisselende temperatuur tussen de zomer en de winter ook een hoge vochtigheid. Eveneens speelt de kurk een belangrijke rol. Rode wijn rijpt door oxidatie, maar witte wijn moet niet veel van oxidatie hebben. De kurk mag weinig tot geen lucht doorlaten. De moderne DIAM-kurk voldoet aan deze eis. Natuurlijk zijn de meest fameuze wijnen - vaak dus de duurste - goed om weg te leggen. Maar soms kunnen ook minder fameuze wijnen het heel goed doen. Zo ook de uit Montagne-Saint-Émilion afkomstige Château La Papeterie. Ik bewaar wijn van dit chateau al vanaf de oogst 1970. Die uit 1985 drink ik nu nog met enige regelmaat met veel plezier.
Ook in de Bourgogne en de noordelijke Rhônestreek, met de Côte-Rôtie op de eerste plaats, ging het goed. Naar mijn ervaring blijven de wijnen van Hermitage minder lang fris. In Spanje kan men nog veel plezier beleven aan Rioja's (Gran) Reserva 1985. Met als voorbeeld Viña Ardanza Reserva van La Rioja Alta uit Haro. In Italië zijn het vooral de wijnen uit Piëmont, met name de Barolo's van goede huizen, die van het jaar 1985 nog plezieren. Barolo vraagt immers altijd veel tijd om al haar kwaliteiten prijs te geven. Wijnen uit de Sauternes, het Moezel- en Rijngebied zijn nog helemaal fris. Zoete wijnen, mits er voldoende restzuur aanwezig is, kunnen goed ouderen. Snelle oxidatie moet voorkomen worden. In de Bourgogne is 1985 voor wit net niet te vergelijken met 1986 of 1990, maar er zijn 85'ers die nu nog goed zijn: Corton-Charlemagne, bijvoorbeeld van Domaine Rapet en Domaine Maratray-Dubreuil, en Meursault Les Charmes van Gauffroy. De geuren van boter, honing en brioche in deze wijnen zijn oxidatieve geuren die aangenaam zijn. In de Jura kan Château-Chalon, zoals van Domaine Berthet- Bondet, nog tientallen jaren verder rijpen omdat dit van huis uit een oxidatieve wijn is. Ook de witte oxidatieve Viña Tondonia uit de Rioja gaat nog decennia mee. Echt oude wijnen komt men nog maar zelden tegen. Het bezit van een goede kelder kan deze lacune oplossen. Nummer 1 kan trots zijn op zijn geboortejaar.
