Thuiszorg: een communistisch systeem

Juni uitgave 2026

Als gevolg van de introductie van de marktwerking in de zorg zitten we in een communistisch systeem. Met de stelselwijziging hebben enkele verzekeraars alle knoppen in handen gekregen. Zij bepalen wie mag leveren, wat er geleverd mag worden, tegen welke prijs én ze innen de premies. De burger krijgt er wachtlijsten en schrale zorg voor terug.

De verzekeraar wil altijd meer premies ontvangen dan er zorgkosten betaald worden. Maar in ons systeem mag twee procent van de premieopbrengst door de verzekeraar gebruikt worden als organisatiekosten. Het bedrijfsrisico is beperkt.

Gecontracteerde thuiszorginstellingen krijgen een omzetplafond. Leveren ze meer zorg dan afgesproken of gepland, de verzekeraar betaalt voor deze geleverde zorg de kosten niet. Het bedrijfsrisico van de verzekeraar ligt bij de zorginstelling en de burger, die uiteindelijk geen zorg krijgt.

Door minder thuiszorginstellingen te contracteren, zijn er ook minder verpleegkundigen werkzaam in de wijk. Minder aanbieders, minder contracten en minder declaraties - de bedrijfskosten van de verzekeraar dalen. Bij één of twee gecontracteerde aanbieders hoeven deze niet op prijs te concurreren. Er is meer vraag dan aanbod van zorg, dus de prijs blijft stijgen en de premie hoog. Thuiszorg blijft gekunsteld duur en is steeds minder beschikbaar. Omdat het aanbod beperkt is, mag de verzekeraar rantsoeneren via indicaties om het recht op thuiszorg nog verder in te perken. Bij échte marktwerking zou het aanbod stijgen en de prijs dalen.

Het huidige thuiszorgsysteem zit in een negatieve spiraal die niet te stoppen lijkt. Toch kan het. Zorg&Co wil het graag bewijzen en tot de markt toegelaten worden zodat wel sprake is van een systeem waarbij de burger uiteindelijk wint: met meer beschikbare zorg bij lagere kosten en toch een tevreden verzekeraar.