KOEL is COOL
Juni uitgave 2026
Het is alsof de laatste tijd de temperatuur overal stijgt. In een Limburgs weerstation werd eind mei een hittegolf geregistreerd, een record. De voorraden ijsjes én ventilatoren raakten op en het gevaar voor natuurbranden was ineens niet meer denkbeeldig. In verzorgingshuizen werd het hitteprotocol in werking gezet; alles werd er gedaan om de mensen het hoofd koel te laten houden. Letterlijk.
Maar ook in onze samenleving lijkt het alsof de temperatuur stijgt. Debatten in bestuurskamers of parlement raken al snel verhit. Vakbonden kondigen een hete zomer aan. Demonstraties voor of tegen wat dan ook eindigen soms met vuurwerk of brand. Dan moet het waterkanon worden ingezet om de verhitte gemoederen te bedaren. En ook langs of op het sportveld slaat vaker de vlam in de pan. Een rode kaart of stadionverbod moet kalmte brengen. In een debat of discussie wordt nu en dan een afkoelingsperiode afgesproken. Het hoofd koel houden, figuurlijk, is een uitdaging, maar is tegelijk cool.
Dat de temperatuur letterlijk stijgt, de aarde warmer wordt, is inmiddels een bewezen feit. We doen er alles aan om die opwarming wat af te remmen. Niet genoeg overigens, maar elke druppel op de gloeiende plaat is er één. Elke tiende van een graad koeler is cool.
Dat de temperatuur in de samenleving oploopt, lijkt ook een feit. De paus schrijft in zijn nieuwste encycliek dat spanningen tussen mensen en bevolkingsgroepen toenemen door sociale media, desinformatie en verkeerde beeldvorming.
En inderdaad besteden we minder tijd aan het werkelijk ontmoeten, met elkaar spreken, een dialoog aangaan, in levenden lijve. Verschillen worden daardoor uitvergroot. En we worden in onze bubbels gesterkt in onze eigen opvattingen en vooroordelen. Daarnaast wordt het elkaar beledigen, de verhuftering in omgangsvormen en zelfs het gebruik van geweld meer en meer genormaliseerd. De boosheid over wat je wordt aangedaan neemt alleen daardoor al toe.
Het goede nieuws is dat we ons van deze ontwikkeling steeds meer bewust zijn. Er wordt volop gewaarschuwd voor de nadelige gevolgen van sociale media. Er wordt gepleit voor meer regie op AI, meer zeggenschap over je eigen profiel en portret. Veel energie wordt gestoken in het bestrijden van desinformatie. Daar kunnen we allemaal aan bijdragen. Je hoofd koel houden moet weer cool worden.
Dat kan letterlijk met ijs of af en toe een koude douche, maar ook door onze eigen omgangsvormen netjes te houden. Wat is er mis met je fatsoenlijk gedragen? Wat is er mis met beleefdheid? Met respect voor de ander? Met beschaafd demonstreren? Ach, het lijkt soms dweilen met de kraan open, maar is niet dweilen met de kraan open niet veel erger?
