Johan Boermann laat zich niet gek maken
Media Groep Limburg transformeert van krant naar scherm
Voortdurend dalende oplagecijfers stellen het toekomstperspectief van de kranten ter discussie. Dat geldt ook voor de Media Groep Limburg (MGL), uitgever van de Limburgse kranten Dagblad De Limburger en Limburgs Dagblad. Begin december kondigde MGL-directeur Johan Boermann een nieuwe bezuinigingsronde aan, zijn zoveelste al sinds hij in 2002 het roer bij het Limburgse mediaconcern in handen nam.
Deze keer verdwijnen 48 banen. Boermann, voormalig journalist, had het jaar liever op een positieve manier afgesloten. ‘Maar het is niet anders. Het bedrijfsresultaat is zo sterk gedaald, dat ik me genoodzaakt zie fors te bezuinigen’.
Met een protestactie gaf het MGL-personeel duidelijk te kennen het niet eens te zijn met de aangekondigde reorganisatie. Een jaar eerder hadden diezelfde werknemers zelfs het vertrouwen in hun directeur opgezegd. Bestuurder Boermann: ‘Dit soort dingen kunnen gebeuren. Ik kan dat goed van me afzetten, omdat ik schoon aan de haak ben en het spel zuiver speel. Zo ben ik opgevoed. Ik heb niks te verbergen, ben zo transparant als wat, een open boek. En ik heb geen gemenigheid in me. Alles wat ik doe, gebeurt in het belang van ons bedrijf.’
In de ogen van de redactie gaat de banenreductie ten koste van de onafhankelijke kwaliteitsjournalistiek in de regio en wordt het bestaansrecht van beide Limburgse kranten op het spel gezet. ‘Maar wat wil je als oude inkomsten wegvallen, zonder dat daar nieuwe inkomsten tegenover staan? Het verdienmodel van de krant met betalende abonnees en adverteerders staat op de helling. In twee jaar tijd is het aantal abonnees met acht procent gedaald, hebben we zesentwintig procent minder advertenties verkocht en is de omzet van printopdrachten met bijna achtentwintig procent afgenomen. Toen ik hier begon hadden we 225.000 abonnees. Dat zijn er nu nog geen 165.000 meer. Maar ook als gevolg van de economische crisis zijn de bedrijfsresultaten fors onder druk komen te staan. We zullen op andere manieren nieuwe inkomsten moeten zien te genereren. Hoe je het ook draait of keert: MGL blijft bestaansrecht houden, maar zal over tien jaar niet meer hetzelfde bedrijf zijn’.
Johan Boermann (56) lijkt een veelgeplaagd man, maar voelt zich daarentegen helemaal niet zo. ‘Dit is nu eenmaal de rol van een krantenuitgever in deze tijd. Voor dit leven heb ik bewust gekozen. Slapeloze nachten heb ik er niet van en in mijn hele doen en laten verandert er helemaal niets. Ook privé niet. Amie, mijn vrouw, heeft haar eigen interesses. Dat geldt ook voor mijn beide kinderen. Natuurlijk, als ik op tv ben of er wordt iets over me geschreven, dan wordt
er thuis wel iets over gezegd. Maar nooit iets vervelends. Elkaar ruimte geven en vooral dichtbij blijven, dat is het kenmerk van ons gezin. Dan kan je ook heel veel aan.’
De geboren en getogen Gelderlander startte zijn werkzame leven ooit als journalist, maar kwam al vrij snel tot de conclusie dat zijn hart meer bij het besturen van een mediabedrijf lag. Hoewel hij na het afronden van zijn middelbare studie aan de HBS zijn toekomst in de filmwereld zag weggelegd. ‘Ik wilde naar de filmacademie, maar mijn vader had zijn eigen opvattingen. Je mag alles, maar niet naar de filmacademie, maakte hij me duidelijk. Je gaat maar studeren. Mijn vader was beroepsmilitair en trok tijdens de crisisjaren in 1931 als KNIL’er naar Nederlands-Indië. Daar heeft hij tot 1951 gezeten. Het verging hem allemaal goed totdat de Tweede Wereldoorlog uitbrak. In 1942 werd hij krijgsgevangen genomen. Vervolgens moest hij drie jaar lang als dwangarbeider aan de Birmaspoorweg werken. Die hel heeft hij overleefd. Maar die tijd heeft later ons gezinsleven beïnvloed. De laatste jaren vertelde mijn vader er geregeld over. Zeker sinds mijn moeder vijf jaar geleden verongelukte toen ze met haar fiets de weg overstak. Dat oorlogstrauma heeft zijn hele leven beïnvloed. Mijn vader was niet zo uitbundig. Het gevoel wordt er wel uitgeslagen als je zo’n hel meemaakt aan de Birmaspoorweg. Maar het vervelende is dat als je een trauma oploopt en niet verwerkt, je dat aan het eind van je leven keihard terugkrijgt. Vorige maand is mijn vader overleden, op 93-jarige leeftijd. In zijn laatste dagen kwamen die oorlogstrauma’s kei- en keihard terug. Op de drempel van leven en dood zag je echt dat de kracht die hij altijd had gehad om die ellende aan de Birmaspoorweg en de latere politionele acties weg te duwen, helemaal uit hem was weggevloeid. Zoals mijn vader kan ik ook dingen wegduwen. De laatste tweeënhalve dag van mijn vaders leven voelde hij opnieuw dat hij gemarteld werd langs de Birmaspoorweg. Vreselijk om je vader zo te zien lijden.’
De jonge Johan Boermann gehoorzaamde zijn vader en ging in Groningen Sociale Geografie studeren, met in het achterhoofd er een studie economie aan toe te voegen. ‘Dan kun je mooi planoloog worden, werd me te verstaan gegeven. Het leek me allemaal wel aardig, maar na drie jaar had ik het helemaal gezien. Toen ben ik in militaire dienst gegaan. En in dienst besloot ik de journalistiek in te gaan. Ik volgde daarna de School voor Journalistiek in Utrecht. In het laatste jaar van mijn opleiding ben ik bij de NOS en NCRV gaan werken’.
Johan Boermann startte als redacteur/verslaggever bij het radioprogramma Den Haag Vandaag. Vervolgens werkte hij vier jaar voor de NCRV-radiorubriek Hier en Nu. Daarna werkte hij bij het Utrechts Nieuwsblad op de binnenlandredactie en nieuwsdienst. ‘Dat heb ik vier jaar volgehouden. Toen besloot ik uit de journalistiek te stappen. Ik vond het vak te vluchtig, wilde meer weten van het journalistiek bedrijf. Ik wilde de bestuurlijke kant op. Daarom ben ik weer aan het studeren geslagen. Rechten en economie. Toen ik afstudeerde kwam ik bij Wolters Kluwer terecht, dat toen Samsom Uitgeverij heette. Ik werd er hoofdredacteur, vervolgens uitgever van een groot aantal titels.’
‘Samsom had naam als uitgever van de losbladige uitgaven. Zoals infokaartjes van de gemeenten toentertijd. Ik spreek over begin tachtiger jaren. Toen kwam de computer op. Samsom wist meteen dat al die kaartjes vervangen zouden worden door databanken. Nu realiseer ik me dat Samson zich toen al moest transformeren van uitgever van losbladige uitgaven naar een ander soort uitgeverij: een tijdschriftuitgeverij. In een paar jaar tijd is die omslag gemaakt. Dat is wat we nu bij de MGL ook aan het doen zijn. Wij transformeren van een uitgeverij, van een klassieke krant als belangrijkste uitgave, naar een uitgeverij van krant naar scherm. Nieuws blijft wel, maar de uitgeverij transformeert helemaal naar een ander soort van uitgeverij. Nu realiseer ik me dat ik datzelfde toen bij Samsom ook heb meegemaakt.’
Na diverse directie- en uitgeeffuncties bij Wolters Kluwer stapte Boermann in 1999 over naar KPN, waar hij directeur marketing consumentenmarkt werd. De ambitieuze Gelderlander had inmiddels al geruime tijd zijn woonplaats Utrecht voor Maastricht verwisseld. ‘In 1995 ben ik met mijn gezin naar Limburg verhuisd. Ik kocht toen een huis in de Maastrichtse wijk Sint Pieter. Hoewel ik heel vaak in het westen en Engeland werkte, vond ik het zó leuk om hier te wonen, dat ik definitief voor Limburg koos.’
Een toevallige ontmoeting met toenmalig Dagblad De Limburger-directeur Hans Straat zou Johan Boermann uiteindelijk terug naar het krantenbedrijf brengen. ‘Toen ik Hans Straat tegen het lijf liep, vertelde hij me dat beide uitgeverijen Dagblad De Limburger en Limburgs Dagblad bij elkaar waren gekomen en in een nieuw pand in Sittard samengevoegd zouden worden. Ook dat ze een opvolger voor hem zochten omdat hij ermee op wilde houden. We spreken van 2001. Hans Straat heeft me vervolgens in contact gebracht met De Telegraaf, toen nog eigenaar van de Limburgse dagbladen. De keuze viel uiteindelijk op mij. In de tweede helft van 2002 ben ik bij de Media Groep Limburg begonnen’.
Als algemeen directeur van de Media Groep Limburg trad Johan Boermann woelige jaren tegemoet. De Telegraaf verkocht MGL aan de Britse Mecom Group, Europa’s grootste regionale dagbladuitgeverij, Dagblad De Limburger en Limburgs Dagblad werden in elkaar geschoven en de ene bezuinigingsronde volgde op de andere. In acht jaar tijd verdwenen tweehonderd banen. ‘Toen ik als directeur aantrad, besefte ik wat er allemaal op me af zou komen. Aan de
Nyenrode Universiteit heb ik Executive Mba Internationale Bedrijfskunde gestudeerd. Die opleiding heeft nu nog steeds invloed op mij. Het klinkt wel heel pedant maar het is wel zo, ik kan heel goed cijfers analyseren. Cijfers is niet de enige leidraad in mijn leven maar cijfers zijn een van de drie, vier bronnen voor het nemen van een zakelijke beslissing. Uit de cijfers kon je zien dat de oplages toen al daalden. Vanaf 1998. Twee tot drie procent per jaar, structureel. Toen werd al duidelijk dat er steeds meer gratis informatie op ons afkwam. En de krant was toen al niet meer het massamedium waarin je je advertentie zette.’
Hoe de Media Groep Limburg, die ook uitgever is van tijdschrift Nummer 1, er over drie, vijf of tien jaar uit zal zien, kan directeur Boermann niet voorspellen. ‘Wat we wel weten is, dat wat we hebben we moeten koesteren en zolang
mogelijk moeten onderhouden in het belang van Limburg. Het wordt een kwestie van door een heel moeilijke periode heen komen. Wat dat betreft doen we het gewoon beter dan heel veel andere uitgevers in het land. We maken nog steeds een behoorlijk resultaat. Iedereen doet ook zijn best. Dat zie ik ook, maar het levert niet meer op. We hebben nu een mooi innovatieplan, dat we Perspectief noemen. Het is de bedoeling dat we naast het nieuws allerlei extra informatie gaan verstrekken die aan het nieuws gerelateerd is. Dat gaan we uitgeven in allerlei mooie
digitale profielen waarop de mensen zich kunnen abonneren. De interesseprofielen hebben we inmiddels ontwikkeld en gaan we in januari of februari testen. Daar zetten we nu op in.’
